Εξάρθρημα Επιγονατίδας
Το εξάρθρημα επιγονατίδας είναι μια συνηθισμένη ορθοπεδική πάθηση και συμβαίνει όταν η επιγονατίδα απομακρύνεται από την φυσιολογική της θέση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα ζώο θα βγάλει ξαφνικά μια κραυγή πόνου και θα σηκώσει το πόδι του από το έδαφος για σύντομο χρονικό διάστημα, ακολουθούμενο από επιστροφή στη σχετικά κανονική χρήση των άκρων καθώς η επιγονατίδα επιστρέφει στην κανονική της θέση. Αυτά τα επεισόδια ξαφνικής χωλότητας συχνά αυξάνονται σε συχνότητα με την πάροδο του χρόνου και η επιγονατίδα μπορεί να παραμείνει εξαρθρωμένη καθώς η κατάσταση τείνει να γίνει πιο προχωρημένη.
Η επιγονατίδα είναι ένα μικρό οστό στην άρθρωση του γόνατος, που βρίσκεται μέσα σε έναν τένοντα. Ο επιγονατιδικός τένοντας κάθεται σε μια αυλάκωση στο άκρο του μηριαίου οστού και προσκολλάται ακριβώς κάτω από το γόνατο πάνω στο οστό της κνήμης. Η εξάρθρωση της επιγονατίδας συμβαίνει όταν η επιγονατίδα ξεφεύγει από τη θέση της από τη μηριαία αύλακα προκαλώντας το εξάρθρημα της.
Η εξάρθρωση επιγονατίδας προς τα έσω είναι η πιο συχνή και τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά νωρίς στη ζωή ενός σκύλου.
Αυτή η κατάσταση είναι πιο συχνή σε σκύλους μικρόσωμων φυλών, όπως τα Toy Poodles, τα Yorkshire Terriers, τα Maltese, τα Pomeranians και τα Chihuahuas, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί και σε μεγαλόσωμες ράτσες.
Αιτία:
Τα ακριβή αίτια του εξαρθρήματος της επιγονατίδας βασίζονται σε πολλούς παράγοντες. Ο πιο συνηθισμένος είναι δευτερογενώς από κληρονομικές και συγγενείς ανωμαλίες του άκρου. Η εξάρθρωση της επιγονατίδας μπορεί να συμβεί και μετά από τραυματισμό γεγονός σπάνιο βέβαια.
Οι σκύλοι με εξάρθρωση της επιγονατίδας τείνουν να έχουν μια πιο ρηχή μηριαία αύλακα ή μια γενική κακή ευθυγράμμιση του άκρου που περιλαμβάνει το μηριαίο οστό και την κνήμη. Εξάρθρωση μπορεί να εμφανιστεί στο ένα ή και στα δύο γόνατα και η εξάρθρωση μπορεί να είναι είτε έσω πλάγια είτε έξω πλάγια (μετακίνηση προς την εσωτερική ή την εξωτερική πλευρά του γόνατος, αντίστοιχα) , πάνω ή κάτω.
Καθώς η εξάρθρωση της επιγονατίδας εξελίσσεται, η επιγονατίδα εξαρθρώνεται πιο εύκολα τρίβοντας έτσι επίμονα τον χόνδρο της άρθρωσης του γόνατος με αποτέλεσμα να οδηγήσει σε αρθρίτιδα. Η καταπόνηση από την εξάρθρωση της επιγονατίδας μπορεί επίσης να προκαλέσει στα ζώα συντροφιάς και άλλες ορθοπεδικές παθήσεις του γόνατος, όπως ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου ή/και μηνίσκου.
Συμπτώματα:
Τα κλινικά συμπτώματα του εξαρθρήματος της επιγονατίδας ποικίλλουν και εξαρτώνται από τον βαθμό, τη σοβαρότητα και τη χρονιότητα της εξάρθρωσης. Συνήθως, τα κλινικά συμπτώματα γίνονται εμφανή περίπου στην ηλικία του ενός έτους. Σε ήπιες περιπτώσεις, δεν υπάρχουν εμφανή κλινικά συμπτώματα. Σε μέτριες περιπτώσεις, το ζώο συντροφιάς περιστασιακά κουτσαίνει. Η επιγονατίδα μπορεί επίσης να εξαρθρώνεται αισθητά και να μπαινοβγαίνει από τη θέση της. Σε σοβαρές περιπτώσεις, υπάρχει ένα ιδιαίτερο βάδισμα και επίμονο κουτσό. Σε μερικούς σκύλους η παραμόρφωση της ανατομικής γραμμής στα οπίσθια πόδια είναι εμφανής.
Σπάνια, οι σκύλοι ζουν για χρόνια με εξάρθρημα επιγονατίδας χωρίς ξεκάθαρα κλινικά σημεία. Πολύ πιθανό να εμφανίσουν χωλότητα μετέπειτα στη ζωή τους. Σε ορισμένους ασθενείς με καθυστερημένη εμφάνιση συμπτωμάτων, η σοβαρή οστεοαρθρίτιδα που οφείλεται στο πρόβλημα της επιγονατίδας είναι ο ένοχος.
Τα συμπτώματα για την εξάρθρωση της επιγονατίδας ποικίλλουν ανάλογα με την έκταση της νόσου ενώ οι ήπιες περιπτώσεις συχνά παραμένουν ασυμπτωματικές.
Το πιο συνηθισμένο σημάδι είναι μια διαλείπουσα χωλότητα «ήπιο χοροπηδητό» όταν το ένα πίσω άκρο σηκώνεται ξαφνικά για μερικά βήματα και μετά ο σκύλος συνεχίζει να περπατά κανονικά αφού κλωτσήσει ή κουνήσει το άκρο προς τα πίσω.
Η εξάρθρωση της επιγονατίδας μπορεί να εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου.
Διάγνωση:
Η διάγνωση του εξαρθρήματος της επιγονατίδας βασίζεται κυρίως στην ορθοπεδική εξέταση. Οι ακτινογραφίες είναι χρήσιμες στην περαιτέρω αξιολόγηση του προσβεβλημένου άκρου για τυχόν συνυπάρχουσες ορθοπεδικές ανωμαλίες. Σε εξάρθρωση της επιγονατίδας βαθμού πρώτου και δεύτερου, η επιγονατίδα μπορεί να βρίσκεται στην κατάλληλη θέση στην ακτινογραφία ή το άκρο να μην είναι στη σωστή θέση κατά τη διάρκεια της ακτινογραφίας. Η εμφάνιση της επιγονατίδας στην φυσιολογική της θέση σε μια ακτινογραφία δεν αποκλείει την κλινική εξάρθρωση της επιγονατίδας. Η αρθροσκόπηση μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις εξάρθρωσης της επιγονατίδας για την αξιολόγηση της φθοράς του χόνδρου και τον αποκλεισμό άλλων διαταραχών της άρθρωσης του γόνατος, όπως ρήξη πρόσθιου χιαστού και ρήξη μηνίσκου.
Στη διάγνωση για το εξάρθρημα της επιγονατίδας θα πρέπει να οριστεί ο βαθμός εξαρθρήματος (1-4) για να βοηθήσει στην καθοδήγηση των θεραπευτικών συστάσεων με βάση τη σοβαρότητα της εξάρθρωσης.
Προηγμένη απεικόνιση, όπως αξονική τομογραφία μπορεί να συνιστάται σε ορισμένες περιπτώσεις.
Αντιμετώπιση:
Οι επιλογές θεραπείας για την εξάρθρωση της επιγονατίδας εξαρτώνται από τη σοβαρότητα της κατάστασης και τις υποκείμενες ανατομικές ανωμαλίες που οδηγούν στην εξάρθρωση. Για τους ασυμπτωματικούς ασθενείς, ειδικά εκείνους με βαθμού ένα εξάρθρωση, διαλείπουσα ή σπάνια χωλότητα, μπορεί να μην απαιτείται χειρουργική επέμβαση αλλά η συντηρητική αντιμετώπιση με διατήρηση του βάρους και φυσική αποκατάσταση. Οι σκύλοι με υψηλού βαθμού εξαρθρωμένες επιγονατίδες χρειάζονται χειρουργική επέμβαση για την επίλυση κλινικών συμπτωμάτων, την πρόληψη και ελαχιστοποίηση της ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας αλλά και τη καταστροφή του χόνδρου.
Οι τυπικές τεχνικές θεραπείας περιλαμβάνουν την απελευθέρωση της μίας πλευράς της αρθρικής κάψουλας, τη σύσφιξη της αντίθετης πλευράς της κάψουλας της άρθρωσης, την εμβάθυνση της αύλακας όπου η επιγονατίδα κανονικά γλιστρά (τροχλειοπλαστική), την ευθυγράμμιση του σημείου πρόσφυσης του τένοντα της επιγονατίδας και σε σοβαρές περιπτώσεις, την αναδιάρθρωση του μηριαίο οστό (γνωστό και ως άπω μηριαία οστεοτομία ή DFO).
Εάν επιλέξετε να προχωρήσετε με μια επέμβαση, υπάρχουν μερικές διαφορετικές χειρουργικές προσεγγίσεις και ο κτηνίατρός θα σας βοηθήσει να προσδιορίσετε ποια είναι η καλύτερη για τον σκύλο σας.
Μετεγχειρητική Φροντίδα:
Η πρόγνωση για την αποκατάσταση της εξάρθρωσης της επιγονατίδας είναι εξαιρετική σε σκύλους με βαθμούς 1-3. Οι ασθενείς μπορούν να λάβουν άνετα εξιτήριο από το νοσοκομείο την ημέρα της χειρουργικής επέμβασης. Ο χρόνος επούλωσης εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς και τις τεχνικές που εφαρμόζονται. Στα κουτάβια η επούλωση διαρκεί συνήθως ένα με δύο μήνες περίπου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ανάρρωσης, τα ζώα μπορούν να κάνουν σύντομους περιπάτους με λουρί αλλά δεν πρέπει να τους επιτρέπεται να πηδούν από έπιπλα ή σκάλες. Μετά την επούλωση, ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε έναν κανονικό, πλήρως ενεργό τρόπο ζωής!
Οι σκύλοι χωρίς σημαντικά κλινικά συμπτώματα εξάρθρωσης της επιγονατίδας έχουν γενικά καλή πρόγνωση και η κατάστασή τους μπορεί να αντιμετωπιστεί άνετα για πολλά χρόνια.
Για σκύλους με πιο σοβαρού βαθμού εξάρθρωση επιγονατίδας και σοβαρά κλινικά συμπτώματα, η χειρουργική αποκατάσταση οδηγεί συχνά σε πολύ καλά αποτελέσματα. Αυτό συμβαίνει εφόσον αποκατασταθεί η σταθερότητα της επιγονατίδας πριν από την έναρξη της αρθρίτιδας και εάν ακολουθηθεί σωστή μετεγχειρητική φροντίδα.
Σκύλοι μεγαλόσωμων φυλών με εξάρθρωση της επιγονατίδας μπορεί να έχουν λιγότερο ευνοϊκή πρόγνωση, καθώς συχνά έχουν πρόσθετες ορθοπεδικές παθήσεις, όπως δυσπλασία ισχίου ή μη φυσιολογικά διαμορφωμένα μηριαία οστά, που συμβάλλουν στην εξάρθρωση της επιγονατίδας τους.