Κατάγματα Άκρων - Ενδοαρθρικά κατάγματα
Κατάγματα Οστών:
Τα κατάγματα άκρων αποτελούν συχνή πάθηση στα ζώα συντροφιάς. Αυτά μπορεί να προκληθούν από κάποια μορφή τραυματισμού όπως η πτώση από ύψος ή το τροχαίο. Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι άμεση είτε αυτή είναι συντηρητική είτε χειρουργική με σκοπό να αποκατασταθεί η φυσιολογική λειτουργία του άκρου.
Κατάγματα μπορούν να συμβούν σε μακρά οστά αλλά και αρθρώσεις. Σχεδόν όλα τα οστά είναι επιρρεπή σε κάταγμα, αλλά τα κατάγματα των μακριών οστών που φέρουν βάρος (βραχιόνιο, κερκίδα, μηριαίο και κνήμη) και της λεκάνης είναι τα πιο συνηθισμένα. Τα κατάγματα, από μόνα τους, δεν είναι σχεδόν ποτέ απειλητικά για τη ζωή, αλλά μπορεί να συνυπάρχει ταυτόχρονα θωρακικό ή/και κοιλιακό τραύμα. Μόλις ο ασθενής είναι σταθερός και οι εσωτερικοί τραυματισμοί έχουν αποκλειστεί ή αντιμετωπιστεί, θα πρέπει να εξεταστούν οι επιλογές αποκατάστασης του κατάγματος.
Τα κατάγματα ταξινομούνται ανάλογα με το οστό που εμπλέκεται (παράδειγμα: μηριαίο οστό), τη θέση του κατάγματος (παράδειγμα: μεσαίο άξονα), τη μορφολογία ή τη διαμόρφωση (παράδειγμα: σπειροειδή), τα πολλαπλά θραύσματα (παράδειγμα: θρυμματισμένο), εάν το δέρμα έχει διεισδύσει ( παράδειγμα: ανοιχτό) και εάν αρθρική προσβολή (ενδοαρθρικά κατάγματα). Για τα νεανικά κατάγματα υπάρχουν κατάγματα που αφορούν τις αυξητικές πλάκες των οστών. Επιπλέον, υπάρχουν πολύπλοκα συστήματα ταξινόμησης για συγκεκριμένη προσβολή της άρθρωσης και για ανοιχτά κατάγματα. Η ταξινόμηση κατάγματος είναι χρήσιμη στον σχεδιασμό αποκατάστασης και την πρόγνωση του κάθε κατάγματος.
Ενδοαρθρικά Κατάγματα:
Τα ενδοαρθρικά κατάγματα αποτελούν σοβαρό πρόβλημα υγείας στα ζώα συντροφιάς και αναφέρονται σε καταστάσεις όπου το κάταγμα συμβαίνει μέσα στον αρθρικό χώρο και την αρθρική επιφάνεια του οστού (γόνατο, καρπός, αστράγαλος, ώμος, αγκώνας κλπ). Συνήθως, αυτά τα κατάγματα είναι πιο περίπλοκα και απαιτούν άμεση και εξειδικευμένη αντιμετώπιση από τον κτηνίατρο σε επίπεδο τεχνικής αλλά και υλικών οστεοσύνθεσης που θα χρησιμοποιηθούν.
Αίτια:
Στα κύρια αίτια περιλαμβάνονται ατυχήματα και τραυματισμοί κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων. Τα κατάγματα είναι ένας σχετικά κοινός τραυματισμός και σχετίζεται με την τεράστια δύναμη που ασκείται πάνω στο οστό. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα υψηλής έντασης εργασία ή μπορεί να είναι επακόλουθο κάποιου τραύματος.
Συμπτώματα:
Οι ασθενείς παρουσιάζουν γενικά χωλότητα των άκρων που τραυματίστηκαν, δεν φέρουν βάρος στο πάσχον άκρο και εμφανίζουν πιθανό οίδημα του γύρω ιστού, αδυναμία μετακίνησης και πόνο.
ιάγνωση:
Οι διαγνώσεις των καταγμάτων βασίζονται στη κλινική εξέταση που ακολουθείται από ακτινογραφίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδείκνυται αξονική τομογραφία για την αναγνώριση όλων των θραυσμάτων κατάγματος. Οι αξονικές τομογραφίες είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε περίπλοκα κατάγματα της πυέλου και κατάγματα που αφορούν τις αρθρώσεις.
Αντιμετώπιση:
Φυσικά, το πρώτο ερώτημα σχετικά με την αποκατάσταση του κατάγματος είναι εάν ο ασθενής χρειάζεται χειρουργική επέμβαση ή μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά με νάρθηκες και περιορισμό. Τα μη μετατοπισμένα κατάγματα, ειδικά σε νεαρά ζώα είναι συχνά αντιμετωπίσιμα με εξωτερική υποστήριξη, γνωστά και ως νάρθηκες. Η συντηρητική θεραπεία με νάρθηκες έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα όπως κάθε θεραπευτική επιλογή. Τα πλεονεκτήματα είναι ότι ο ασθενής αποφεύγει τη χειρουργική επέμβαση και το αρχικό κόστος είναι πολύ μικρότερο. Τα μειονεκτήματα είναι η διαχείριση του νάρθηκα, η μετατόπιση του κατάγματος και η μη επούλωση του κατάγματος. Οι νάρθηκες είναι σχεδόν πάντα προβληματικοί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η ολίσθηση, οι πληγές που δημιουργούνται, η αγγειακή διαταραχή και η βρωμιά είναι τα πιο κοινά προβλήματα. Οι νάρθηκες πρέπει να διατηρούνται καθαροί και στεγνοί και πρέπει να αλλάζονται κάθε φορά που χρειάζεται. Τα ζώα που φορούν νάρθηκες απαιτούν περιορισμό και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ελισαβετιανά περιλαίμια για τη διάρκεια της επούλωσης (2-3 μήνες κατά μέσο όρο). Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εξωτερική σταθεροποίηση με νάρθηκα είναι η καλύτερη επιλογή, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται ως εύκολη λύση.
Για να μην προκληθούν μακροχρόνιες βλάβες στην άρθρωση, τα ενδοαρθρικά κατάγματα πρέπει να αποκαθίστανται με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια. Απαιτούνται ακριβής ανάταξη για να επιτευχθεί φυσιολογική ανατομική ευθυγράμμιση και να επιτραπεί η πρωτογενής επούλωση των οστών. Για το λόγο αυτό συνιστάται άμεση χειρουργική αποκατάσταση από εξειδικευμένο γιατρό.
Τα μετατοπισμένα κατάγματα και αυτά που αφορούν τις αρθρώσεις απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση. Όλα τα κατάγματα, ενδοαρθρικά ή μακριών οστών, που αφορούν τα οστά που φέρουν βάρος των μπροστινών ή των οπίσθιων άκρων ή σπονδυλικής στήλης, συνήθως επιδιορθώνονται χρησιμοποιώντας οστικές πλάκες, ενδομυελικούς ήλους, ή /και εξωτερικές συσκευές.
Φροντίδα μετά την Επέμβαση:
Η ανάρρωση, η πρόγνωση και το χρονικό πλαίσιο επούλωσης μετά την αποκατάσταση του κατάγματος ποικίλλουν αρκετά ανάλογα με τον τύπο του κατάγματος και την ηλικία του ασθενούς. Κατά μέσο όρο, η επούλωση των καταγμάτων προχωρά σταδιακά σε διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών. Κατά τη διάρκεια αυτής της μετεγχειρητικής περιόδου, η δραστηριότητα του ασθενούς θα πρέπει να είναι περιορισμένη. Και πάλι, ο βαθμός των περιορισμών εξαρτάται από το κάταγμα και την αποκατάσταση του κατάγματος. Συνήθως γίνεται σύσταση για παρακολούθηση τουλάχιστον ενός προγράμματος φυσικοθεραπείας για την αποκατάσταση της λειτουργίας και της δύναμης του άκρου.
Οι ενδοαρθρικές καταστάσεις απαιτούν στοχευμένη προσέγγιση από τον ειδικευμένο κτηνίατρο για να διασφαλιστεί η βέλτιστη περίθαλψη και ανάρρωση του ζώου.
Πιθανές Επιπλοκές:
Οστεοαρθρίτιδα, μολύνσεις, ή αποτυχία της σταθεροποίησης μπορεί να προκύψουν. Όσον αφορά τα ενδοαρθρικά κατάγματα μπορεί να προκληθεί αρθρίτιδα και απώλεια κίνησης της άρθρωσης.